Bron: Moerdijk.nl

Op woensdag 11 maart 2026 vond voor de dorpen Moerdijk, Langeweg en Zevenbergschen Hoek een bijzonder moment plaats. De voorzitters/afgevaardigden van de drie dorpstafels, Stichting Energietransitie Moerdijk (STEM) en wethouder Bennie Blom zetten die dag samen een belangrijke stap richting een duurzame toekomst voor onze dorpen.

Wat begon met losse ideeën en gesprekken tussen inwoners en betrokken organisaties, groeide de afgelopen periode uit tot een brede beweging vol energie en betrokkenheid. Deze samenwerking werd op 11 maart officieel bekrachtigd met de ondertekening van de intentieverklaring Nieuwe Energie. Een mijlpaal waar alle partijen trots op zijn.

Tijdens de ondertekening zetten wethouder Bennie Blom namens de gemeente Moerdijk, STEM en de voorzitters of afgevaardigden van de drie dorpstafels hun handtekeningen onder de gezamenlijke plannen en ambities voor de komende jaren. Hiermee werd het startsein gegeven voor een nieuwe fase: van denken naar doen. Met deze verklaring bouwen we samen verder aan een sterke samenwerking waar iedereen aan kan bijdragen.

Wat doet STEM?

Stichting Energietransitie Moerdijk (STEM) zorgt als fondsbeheerder voor sociale, lokale participatie bij collectieve energieprojecten en levert een bijdrage aan een toekomst waarin iedereen kan meedoen met en het voordeel heeft van de energietransitie. STEM werkt hierbij samen met de gemeente, Energiek Moerdijk, projectontwikkelaars, Rijkswaterstaat, EnergieA16 e.a. Doe jij mee?

We zoeken

• 1 bestuurslid met financiële achtergrond
• 1 bestuurslid met juridische achtergrond

Jouw profiel

• Affiniteit met energie en duurzaamheid
• Samenwerkingsgericht en initiatiefrijk
• Communicatief sterk
• HBO-denkniveau
• Financiële óf juridische kennis
• Betrokken bij de gemeente Moerdijk
• Bestuurlijke ervaring is een pré

Je denkt strategisch mee, beslist mee over inzet van middelen en helpt Moerdijk toekomstbestendig maken. De tijdsbesteding bedraagt max. 10 uur per maand. Een vrijwilligersvergoeding is beschikbaar.

Interesse?

Bel voor meer informatie:
Henk Schouwenaars, voorzitter 0646252717
info@stemoerdijk.nl

STEM waar de energie van inwoners de toekomst aandrijft!

Rijkswaterstaat, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Moerdijk gaan samen onderzoek doen naar het vernieuwen van de bestaande windmolens bij de Volkeraksluizen en de Dintelmond.

Rijkswaterstaat, provincie en gemeente ondertekenden op 19 december een intentieovereenkomst voor het OER-project Energiepark Volkeraksluizen. Met deze stap spreken de drie partijen af dat zij samen verder onderzoek gaan doen naar het vernieuwen van de bestaande windmolens bij de Volkeraksluizen en de Dintelmond. Deze vernieuwing – ook wel repowering genoemd – kan betekenen dat oude turbines worden vervangen door moderne, krachtigere exemplaren.

Onderdeel van de Regionale Energie Strategie (RES)

De vernieuwing van de windmolens staat in de Regionale Energie Strategie (RES). Op verzoek van de gemeente en de provincie is het project op 2 april 2025 opgenomen in het OER-programma (Opwek Energie op Rijksvastgoed). Dit betekent dat rijksgrond kan worden ingezet voor duurzame energieopwekking. De gemeenteraad van Moerdijk heeft hierbij bepaald dat eventuele grotere turbines alleen aan de zuidkant van het sluizencomplex mogen komen, uit het directe zicht van de historische vestingstad Willemstad.

Verder onderzoek naar mogelijkheden en effecten

In 2025 is in grote lijnen bekeken of het vernieuwen van de windmolens mogelijk is. Uit dit eerste onderzoek blijkt dat het nuttig is om dit verder en preciezer uit te zoeken. Een gespecialiseerd bureau gaat daarom uitgebreider onderzoek doen en kijkt onder andere naar:

• Ruimte en milieu: zoals slagschaduw, geluid, veiligheid, het landschap en de invloed op defensie en radarsystemen.
• Natuur (ecologie): zoals de gevolgen voor beschermde natuurgebieden (Natura 2000, Natuur Netwerk Nederland en Natuur Netwerk Brabant), en voor vogels, vleermuizen en andere dieren. Omdat het gebied zowel cultureel als ecologisch waardevol is, is nauwe samenwerking tussen alle partijen heel belangrijk.

Ook wordt onderzocht of er ruimte is voor zonne-energie en voor het opslaan van energie in batterijen. Daarnaast wordt bekeken of het vernieuwen van de windmolens betaalbaar en financieel haalbaar is. In deze fase wordt verder bepaald welke overheid straks het bevoegd gezag wordt. Ook starten de voorbereidingen voor een tender. Via zo’n tender kan later een marktpartij worden gekozen die het energieproject gaat ontwikkelen.

Betrekken omgeving

De omgeving is belangrijk voor dit project. Omwonenden, ondernemers en andere betrokkenen worden tijdens het onderzoek regelmatig betrokken en duidelijk geïnformeerd over de stappen die worden gezet. Daarnaast worden alvast stappen gezet om te kijken hoe mensen en lokale partijen financieel kunnen deelnemen, bijvoorbeeld via lokaal eigendom. Zo blijft de omgeving goed betrokken en kan iedereen meedenken over de ontwikkelingen.

Over OER

Het OER-programma ondersteunt energieregio’s bij het realiseren van hun doelstellingen uit de RES. Het programma wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Rijksgrond wordt via een tender beschikbaar gesteld aan een ontwikkelaar, die vervolgens het energieproject realiseert en 20 tot 25 jaar exploiteert.

Het OER-project Energiepark Volkeraksluizen is een samenwerking tussen de gemeente Moerdijk, de provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en het Rijksvastgoedbedrijf.

Bron: moerdijk.nl

(Door: Yvonne Vermeulen) - In de gemeente Moerdijk vroegen de afgelopen maanden al bijna duizend mensen een bon aan uit het Windfonds A16. Inwoners van Langeweg, Zevenbergschen Hoek en Moerdijk verdelen samen een deel van de winst van de windmolens langs de A16. Zij kunnen dat geld gebruiken om hun woningen te verduurzamen. “Allemaal dankzij de grote lokale inzet”, prijst wethouder Bennie Blom. Gezien het succes gaat het college van Moerdijk de gemeenteraad voorstellen de voorschotlening aan fondsbeheerder STEM te verhogen. 

“Daarom willen de het voorschot vergroten. We zien in de dorpen commitment en samenwerking, vrijwilligers zijn opgestaan en helpen dorpsgenoten met de aanvraag van de bon,” zegt Blom.  Niet alleen de lasten, maar ook de lusten: dat is de gedachte achter de windfondsen Energie A16 en Windpark Industrieterrein Moerdijk. Een deel van de windmolenopbrengsten komt via die fondsen terecht bij de inwoners van Langeweg, Zevenbergschen Hoek en Moerdijk (Energie A16) en Klundert (Windpark Industrieterrein Moerdijk). Voorwaarde is dat het geld wordt besteed aan duurzame maatregelen. “Dat is de kracht”, stelt wethouder Bennie Blom. “Met een duurzamer huis heb je minder energiekosten. Op die manier hebben mensen blijvend voordeel van het windmolengeld.”

Vrijwilligers zijn de motor
Onder de naam Nieuwe Energie zijn in Langeweg, Zevenbergschen Hoek en Moerdijk-dorp inmiddels tientallen vrijwilligers actief. Zij zijn op allerlei manieren betrokken: lokale ‘energiebuddy’s’ helpen dorpsgenoten bij het aanvragen van hun windmolenbon, terwijl anderen bijvoorbeeld meedenken over een nieuw warmtesysteem waar het hele dorp van profiteert. Ook Klundert is volop aan de slag: de stadstafel-werkgroep Nieuwe Energie Bewoners Klundert heeft de afgelopen maanden gewerkt aan een waardebon voor duurzame maatregelen. Het streven is dat bewoners die bon in de eerste helft van 2026 kunnen aanvragen. “Al deze lokale vrijwilligers zijn fantastisch, ze zijn de motor achter het succes”, aldus Blom.

Unieke regelingen
Dat aan een windmolenpark een lokaal windfonds is gekoppeld, is niet vanzelfsprekend: op veel plekken in Nederland profiteert alleen de windparkeigenaar. Dat de windfondsen nu al uitkeren, is ook uitzonderlijk. Het duurt al snel 10 jaar voordat een windfonds enigszins is gevuld. Dat de inwoners eerder, en in groten getale, kunnen profiteren, is te danken aan de Moerdijkse gemeenteraad die een voorschotlening van € 1,6 miljoen verstrekte aan fondsbeheerder Stichting Energietransitie Moerdijk (STEM). Die lening wordt de komende jaren terugbetaald: voor de windparken geldt 15 jaar lang een gegarandeerde minimumprijs voor de opgewekte energie.

Succes faciliteren
Gezien het succes wil het college van Moerdijk de gemeenteraad voorstellen om de voorschotlening aan STEM te verhogen. Blom: “Doordat in korte tijd veel bonnen zijn aangevraagd, wordt de lening sneller genut dan de beste inschattingen vooraf konden voorspellen. Met een extra voorschot van € 2,9 miljoen staat STEM stevig gesteld, zelfs als 95% van de huishoudens de bon binnen 2,5 jaar verzilvert. De bonnen zijn een succes, dankzij de inzet van al die lokale vrijwilligers wordt er volop verduurzaamd. Dat is fantastisch, dus laten we dat als gemeente vooral faciliteren.”

De energietransitie is in volle gang in Zevenbergschen Hoek. Dankzij de opbrengsten van de windmolens langs de A16 wordt niet alleen geïnvesteerd in het verduurzamen van woningen, maar is er ook praktische ondersteuning beschikbaar voor bewoners. Zo kunnen inwoners een waardebon van €2.000 inzetten voor energiebesparende maatregelen én krijgen ze begeleiding van lokale Energiebuddy’s.

Verduurzaming wordt lokaal gedragen

De afgelopen tijd vonden in Zevenbergschen Hoek, Langeweg en Moerdijk meerdere informatiebijeenkomsten plaats over het verduurzamingstraject. Meer dan 650 mensen kwamen langs om meer te horen over de mogelijkheden. Inmiddels hebben ruim 100 bewoners hun subsidiebon ingewisseld. Ook zijn er al 150 aanvragen binnen voor een energiescan of lekcheck via Energiek Moerdijk.

Een drijvende kracht achter het project zijn de Energiebuddy’s: dorpsgenoten die anderen op weg helpen met verduurzamen. Ze ondersteunen bij subsidieaanvragen, het begrijpen van digitale tools of gewoon bij vragen aan de keukentafel. Hun laagdrempelige en persoonlijke aanpak zorgt voor veel vertrouwen in de buurt.

Ook worden via Energiek Moerdijk gratis energiescans en lekchecks uitgevoerd. Zo ontdekken bewoners waar warmte verloren gaat en wat ze daaraan kunnen doen. Dorpsbewoner Clemens Schrauwen is enthousiast:
“Je hoeft geen grote verbouwing te doen. Met kleine aanpassingen kun je al veel winst behalen. Die scan laat precies zien waar het beter kan.”

Met de inzet van de waardebon en de steun van de lokale energiecoöperatie krijgt de energietransitie in Zevenbergschen Hoek echt vorm. Het project draait niet alleen om duurzame energie, maar ook om samenwerking en betrokkenheid binnen het dorp.

Lees de volledige nieuwsbrief met alle ervaringen, tips en oproepen hier.

De Westelijke Randweg op het industrieterrein in Klundert is in februari een aantal keer afgesloten voor verkeer. Dit gebeurt omdat Vattenfall met een hijskraan aan twee windmolens werkt. Voor de veiligheid is de weg tijdens het hijsen dicht. De afsluiting duurt steeds maximaal een half uur.

Bij twee windmolens wordt een onderdeel bovenin het ‘huisje’ boven op de turbine (de nacelle) vervangen. Een hijskraan haalt eerst de wieken (turbinebladen) en onderdelen naar beneden. Op de grond wordt het onderdeel vervangen, daarna wordt alles weer omhoog gehesen. Voor de veiligheid is de weg tijdens het hijsen dicht. Om de overlast te beperken, vinden het meeste hijswerk 's nachts plaats. Overdag zijn er maximaal twee hijsbeurten.

Wanneer zijn de werkzaamheden?

De werkzaamheden zijn de hele maand februari, zowel overdag als ’s nachts. In de week van 10 februari wordt de hijskraan opgebouwd en in de week van 17 tot 22 februari wordt er gehesen. In de week van 24 februari wordt de hijskraan opnieuw opgebouwd bij de tweede molen en begin maart (exacte data volgt nog) wordt er weer gehesen. Het hijswerk is afhankelijk van de wind. Bij goed weer duren de werkzaamheden vier dagen per molen, bij harde wind kunnen ze langer duren.

Wanneer is de weg dicht?

De exacte tijden van de hijswerkzaamheden zijn niet te plannen. Het hijsen duurt maximaal een halfuur, daarna gaat de weg weer open. 's Nachts wordt er maximaal vier keer gehesen, overdag maximaal twee keer. Er zit minstens een uur tussen elke hijsbeurt, zodat het verkeer erlangs kan.

• 17 tot 22 februari: Werkzaamheden bij de kruising met de Langeweg. Personenvervoer wordt omgeleid via de N285, wat ongeveer 7 minuten vertraging oplevert. Voor vrachtverkeer is er geen omleiding. 's Nachts is de rotonde afgesloten en is er geen omleiding, alle verkeer moet dan maximaal 30 minuten wachten.
• Begin maart (exacte data volgt nog): Werkzaamheden bij de afrit naar Schütz. Personenvervoer wordt overdag en 's nachts omgeleid via de N285, met ongeveer 7 minuten vertraging. Voor vrachtvervoer is er geen omleiding.

Geschreven op 7-2-2025, bron: gemeente Moerdijk

Door: Rutger Diepenhorst, geschreven op 14-01-2025 op Energiewerkplaatsbrabant.nl

Naast het Brabantse deel van de rijksweg A16 staan sinds twee jaar 26 windmolens die groene energie leveren. Bij dit project was geluid vanaf dag één een belangrijk thema.

Energieopwek

Dankzij de inzet van de innovatieve app Geluidsverwachting.nl, waarin omwonenden hun ervaring van het geluid konden delen, heeft de provincie waardevolle lessen geleerd.

Energie A16 is een groot windmolenproject langs de A16, verspreid over 28 kilometer in de gemeenten Breda, Drimmelen, Moerdijk en Zundert. Het doel was om minstens 100 megawatt aan duurzame energie op te wekken, voldoende voor 150.000 huishoudens. Uiteindelijk is dit zelfs 138 megawatt geworden.  

Wat dit project extra bijzonder maakt, is dat 25% van de opbrengsten naar lokale projecten voor de energietransitie gaat. Dit versterkt niet alleen de duurzame ambities, maar ook de betrokkenheid van de omgeving. Nu de windmolens enige tijd draaien, is de samenwerking tussen provincie en vier gemeenten in Energie A16-verband afgerond. 

Al veel geluid van A16 en HSL

Geluid was vanaf het begin een belangrijk thema. Bewoners in het gebied ervaren al veel geluid door de nabijheid van de snelweg, die is verbreed naar 2x3-baans, en van de HSL-spoorlijn. De komst van windmolens bracht extra zorgen met zich mee.  

“Geluid was de nummer één zorg van omwonenden”, vertelt Anne van Wijk, beleidsmedewerker Energieke Landschappen bij de provincie Noord-Brabant. “En daarom voor ons prioriteit nummer één. Uiteindelijk is gekozen voor een opstelling van de windmolens die het minste geluidseffect gaf.” 

Innovatie: geluidsverwachtings-app

Een opvallende innovatie binnen het project was de inzet van de app Geluidsverwachting.nl. Deze app, ontwikkeld door adviesbureau Arcadis, biedt een korte-termijnverwachting van het geluid en de slagschaduw van windmolens. Ook kunnen bewoners via de app doorgeven hoe zij persoonlijk de windmolens ervaren. 

Bewoners binnen een straal van 2,1 kilometer werden uitgenodigd om de app te gebruiken. Zo konden zij laagdrempelig en anoniem feedback geven over hun ervaringen. En dat geeft interessante inzichten, stelt Erik Koppen, senior-adviseur geluid bij Arcadis.  

“Op het moment dat velen reageren, krijg je een objectief beeld van hoe het geluid en de slagschaduw van de windmolens daadwerkelijk beleefd worden”, aldus Koppen. “De inzichten in de beleving en waarom het geluid onder bepaalde omstandigheden beter hoorbaar is, helpen in de communicatie met omwonenden. Eveneens helpt het bij de ontwikkeling van nieuwe projecten.” 

‘Inzicht in beleving van geluid’

Begin dit jaar stopt Energie A16 met het faciliteren van de app. Ongeveer 11% van de bewoners van de 6900 aangeschreven adressen heeft deze gebruikt. Dat hadden er volgens Anne van Wijk meer mogen zijn. “Meedoen is een keuze. Het helpt ons om een beter inzicht te krijgen in hoe het geluid wordt ervaren. Om het niet alleen over feiten en cijfers te hebben, maar ook over beleving.” Wat haar betreft wordt de app bij nieuwe windprojecten wederom ingezet.  

De resultaten van de app verschilden per regio. In de clusters A16-Noord en -Midden vielen de negatieve ervaringen mee en werden er ook positieve gedeeld. In het cluster Zuid waren wel de nodige geluidsklachten over windmolens te noteren.  

Omgevingsgeluid medebepalend

Een belangrijke les is dat de omgeving invloed heeft op hoe geluid wordt ervaren. In gebieden met al veel omgevingsgeluid, zoals bij de A16, valt dat van windmolens soms minder op. In stillere periodes, zoals ’s nachts, kan dit juist meer hinder veroorzaken.  

De windrichting blijkt ook een belangrijke rol te spelen. Als de wind naar de snelweg toe staat, is er minder geluid van de snelweg en is dat van de windmolens beter te horen. 

Zonder de hindermeldingen af te willen zwakken, zegt Erik Koppen van Arcadis dat over het algemeen de hinder van Energie A16 meevalt in vergelijking met andere windparken. Bij een aantal daarvan zie je volgens hem dat er meer meldingen zijn die veel langer aanhouden, tot het moment dat er maatregelen zijn genomen die de hinder verminderen. En maatregelen zijn er verschillende. 

“Het geluid van de ronddraaiende bladen wordt tegenwoordig standaard gereduceerd door ze te voorzien van kartelranden, uilenveren genoemd. Dat scheelt ongeveer 2-3 decibel. De turbines bij Energie A16 zijn daar allemaal van voorzien toen ze geplaatst zijn.” 

‘Producent moet afweging maken’

Het geluid van de apparatuur in de gondel, bij het middelpunt van de bladen, is soms te optimaliseren door de instellingen van de software aan te passen. Ook een technische maatregel kan hier uitkomst bieden, omdat lawaai vaak wordt veroorzaakt door trillingen als gevolg van de enorme windkracht. 

“Als je het geluid nog verder moet reduceren, kun je ervoor kiezen om de bladen iets te draaien, zodat ze wat minder wind vangen. Het nadeel daarvan is natuurlijk dat de molen dan minder stroom produceert.” Sommige maatregelen kosten volgens hem veel geld, andere weinig of geen. “Per keer moet de producent de afweging maken of het de moeite waard is.” 

Geluidsmetingen op tien locaties

Een andere geleerde les: betrokkenheid van de omgeving is cruciaal, om vertrouwen te winnen door zorgen serieus te nemen. De provincie heeft voldaan aan het verzoek van omwonenden om bij het project Energie A16 geluidsmetingen te laten verrichten.  

Anne van Wijk: “Dat is vóór de installatie van de windmolens gebeurd en afgelopen jaar is er een herhalingsmeting gedaan op dezelfde tien locaties. Om te kijken of de uitkomst matcht met wat we hebben afgesproken in de vergunningen. Daar verwachten wij binnenkort de resultaten van.”  

‘In ieder windproject meenemen’

Energie A16 laat zien hoe belangrijk het is om geluidsbelasting serieus te nemen in windmolenprojecten. Door technologie te combineren met betrokkenheid van de omgeving, zijn zorgen beter in kaart gebracht.  

De lessen uit dit project helpen om toekomstige windparken nog zorgvuldiger en slimmer te ontwikkelen. Zo gaat Arcadis de app Geluidsverwachting.nl nu inzetten bij het Brabantse windpark Karolinapolder in Dinteloord.  

“Geluid is gewoon een heel belangrijke zorg in relatie tot een windpark”, zegt Van Wijk namens de provincie. “Nederland is een klein land met veel ontwikkelingen. In ieder windproject dat je hierna gaat realiseren, moet je dit meenemen.” 

De dorpen en stad vaar de afgelopen jaren windmolens zijn geplaatst kunnen op korte termijn al profiteren van de daardoor opgerichte windfondsen. Het gaat om de windmolens op het haven- en industriegebied en langs de A16, hier zijn windfondsen opgericht waarin exploitanten een deel van de jaarlijkse opbrengst storten. Dit geld wordt gebruikt voor de energietransitie in de dorpen nabij de windmolens.

Lees meer in het volledige artikel op de Internetbode

Een interview met: Martijn Messing, secretaris Programma Sociale Innovatie. Onder het motto 'iedereen wordt er beter van, niemand rijk', werkt Energie A16 aan duurzame energie langs de gelijknamige snelweg. Dit bijzondere en succesvolle project laat zien dat door samen te werken je ver kunt komen met het opwekken van energie en het eerlijk verdelen van de opbrengsten.

Stap in de wereld van STEM, waar innovatie en vooruitgang hand in hand gaan! In 2023 hebben we met trots fysieke bijeenkomsten georganiseerd, waarbij we de voltooiing van de windmolenprojecten langs de A16 vierden. Deze mijlpaal markeert een nieuwe financiële fase in ons project Energie A16, met de molens bij Klundert die al draaien en bijdragen aan de fondsen Wind A16, Klundert en Moerdijk.

Ondanks de uitdagingen in de wereld, blijven we ons inzetten voor duurzame energie. De opbrengsten van onze windmolens zijn gestegen door de veranderende energiemarkt, waardoor er nieuwe kansen ontstaan voor grootschalige energieprojecten met zon en wind. De Warmtetransitievisie neemt vorm aan in onze Wijkuitvoeringsplannen, waardoor de energietransitie in heel Moerdijk een hernieuwde impuls krijgt.

Dompel jezelf onder in ons vierde jaarverslag en ontdek wat we in 2023 hebben bereikt, terwijl we je alvast een voorproefje geven van wat 2024 te bieden heeft. Het bestuur van STEM wenst je veel leesplezier en kijkt uit naar een toekomst vol duurzame energie en vooruitgang!

Lees het STEM jaarverslag 2023 hier: https://stemoerdijk.nl/wp-content/uploads/2024/06/STEM-JAARVERSLAG-2023-def-b.pdf